[Inside the Newsroom] Door Duterte veroorzaakte PTSS

Stel je voor dat je in de nieuwsredactie van Rappler bent tijdens de vier dagen dat het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag hoorzittingen hield om de beschuldigingen van misdaden tegen de menselijkheid tegen voormalig Filipijns president Rodrigo Duterte te bevestigen. Op de grote schermen in het midden van de nieuwsredactie, de kleine tv's in een paar andere hoeken, en de monitoren in de productiecontrolekamer schalden de presentaties van de advocaten van de slachtoffers en de raadsman van de sterke man. 

We waren vertrouwd met de argumenten die we hoorden — ongeveer vijf uur per dag, van 17:00 tot 22:00 uur onze tijd in Manilla. De uitgebreide en inzichtelijke berichtgeving van onze journalisten over Duterte's oorlog tegen drugs sinds tien jaar geleden zorgde ervoor dat we wisten wat we konden verwachten. In feite gaf ik het team tijdens redactionele bijeenkomsten en in de wekelijkse agenda die ik in de weken voorafgaand aan de hoorzittingen voorbereidde, drie redenen om dit niet als zomaar een verslaggeving te behandelen: 

• Niet elke generatie Filippino's, van journalisten, maakt mee dat een voormalig president wordt berecht in een rechtbank buiten het land waar hij met straffeloosheid moorden heeft bevolen. 
• Rapplers onderzoek en onderzoeksrapporten, samen met het even moedige werk van collega's van andere nieuws- en belangengroepen, worden ruimschoots geciteerd in de verklaringen en zaken. 
• Dit is het verhaal van het Filipijnse volk. 

(Bekijk Dag 1, Dag 2, Dag 3,en Dag 4. Lees ook de hoogtepunten van 23 februari, 24 februari, 26 februari, en 27 februari.) 

Toen Duterte's stem echter begon te weergalmen in de nieuwsredactie, bevonden velen van ons zich gedesoriënteerd, diep zuchtend, sommigen voelden een zekere gevoelloosheid, sommigen vochten tegen tranen. 

Dit was waar we niet op voorbereid waren. 

Tijdens pauzes in de hoorzitting die we live uitzonden vanuit Den Haag, hadden we een live panel met journalisten en advocaten in de studio, en we speelden videoreportages uit het tijdperk van de drugsoorlog opnieuw af. 

Huilende moeders. Jammerende kinderen. Doodsbange verdachten die smeekten om hun leven. Pak-pak-pak — geweerschoten. Sirenes. "Tatay Digong" die de politie opdracht gaf om de zonen van anderen te doden, doden, doden. Duterte die zijn toespraken accentueerde met "P——g i—!" op een manier die een fatsoenlijk persoon zou doen terugdeinzen. 

Na de eerste avond van de uitzending verzamelden we ons in de hoeken van de nieuwsredactie, chatten online met de journalisten in het veld, vroegen elkaar hoe het met ons ging na alles weer te hebben gezien en gehoord. May PTSD pala tayo. Hoe houd je het vol? 

PTSD — posttraumatische stressstoornis. Overdrijven we hier niet? Hebben we het recht om hier een grote zaak van te maken van dit weer opgedoken trauma wanneer de families van slachtoffers, zelfs de advocaten en individuen die zoveel risico's namen om hen te helpen, diepere en onvoorstelbare pijn doormaakten — en nog steeds doormaken? 

Lian Buan, onze senior onderzoeksjournalist die in Den Haag was, vertelde me: 

Ik kreeg het benauwd toen ik op Dag 1 naar Joel Butuyan luisterde, omdat ik al die brutaliteit opnieuw moest herbeleven. Ik hield mijn ogen droog omdat ik dacht dat ik dat niet mocht. Toen de rechtbank pauzeerde, hadden andere verslaggevers die senior waren aan mij hun ogen laten tranen. Ik nam dat als toestemming dat ik dat ook mocht. 

Na de pauze ontdekte ik dat ik verfrommeld tissue in de zak van mijn tas had, dus nam ik het mee en deed het door de röntgenmachine. De bewaker van de rechtbank zei dat ik hun prullenbak kon gebruiken om het weg te gooien. Ik zei: "Nee, bedankt. Ik zal het nodig hebben."

Jodesz Gavilan, onze senior onderzoeker die Lian's partner aan het bureau was tijdens de verslaggeving, zei: 

Het volgen van Duterte's pre-trial hoorzitting herinnerde me er weer aan waarom ik talloze keren naar therapie ging tijdens zijn zes jaar in functie. Ik voelde me duizelig en mijn handen werden gevoelloos. Ik kan me alleen maar voorstellen hoeveel intenser dit moet zijn voor de families die zijn achtergelaten door de slachtoffers van de drugsoorlog.

Pia Ranada, die onze verslaggever was die Malacañang coverde tijdens Duterte's tijd, zei: 

Alleen al het horen van zijn stem — de krachtige manier waarop hij praat over het haten van medemensen, hen kleineren, hun menselijkheid verminderen — doet mijn huid kruipen en doet me de kamer uit willen lopen.

Het is moeilijk te geloven dat bijna elke dag gedurende zes jaar, 'yan halos 'yung soundtrack ng buhay ko. Ik ben dankbaar dat ik, ondanks dat alles, tevoorschijn kwam met mijn gevoel van welwillendheid intact. 

Jairo Bolledo, die de politiekant van de drugsoorlog heeft gedekt, presenteerde de live-uitzending twee nachten. Meer dan trauma was dit wat hij voelde tijdens de herhalingen:  

Minachting — minachting voor Pinoys die de kosten van het brengen van families van slachtoffers naar de hoorzitting in twijfel trokken, nepnieuws verspreidend over de [vermeende designer] tassen van de slachtoffers. Zeer DDS.

Rappler-correspondent Michelle Abad was met Lian in Den Haag. De verslaggeving was voor haar een volledige cirkel: 

Ik was een student-journalist in Ateneo tijdens de piek van Duterte's drugsoorlog, waarbij ik riskante protesten coverde die politieagenten hadden bezocht en probeerden te profileren. Het zien van zijn woorden die opnieuw werden afgespeeld in het ICC als professionele journalist is iets wat ik me nooit had voorgesteld mee te maken, aangezien zijn eigen woorden — die op het moment dat ze werden geuit angst bij ons opriepen — nu machteloos waren. 

Toen de vervolging en vertegenwoordigers van slachtoffers de brutaliteit van de moorden en hun aanhoudende trauma vertelden, was er geen manier voor mij om een direct zicht op de gezichten van de slachtoffers te vinden. En dus bestudeerde ik hun reacties in de weerspiegeling van het raam van de publieke tribune, notities makend over de tranen die ik zag vallen terwijl ik mijn eigen tranen tegenhield. Gedurende 10 jaar was er altijd een uitdaging in het navigeren tussen journalistiek en mijn eigen overtuigingen. Die uitdaging duurt vandaag voort.

PTSD, zegt de Mayo Clinic, "is een geestelijke gezondheidstoestand die wordt veroorzaakt door een extreem stressvolle of angstaanjagende gebeurtenis — hetzij er deel van uitmaken of het getuige zijn ervan. Symptomen kunnen flashbacks, nachtmerries, ernstige angst en oncontroleerbare gedachten over de gebeurtenis omvatten."

Nooit in onze dromen dachten we dat we het lijden van de families die slachtoffer werden van de brutaliteit van een moorddadige leider volledig zouden voelen of begrijpen. We konden alleen hun strijd voor gerechtigheid voor de lange termijn eren. Maar we erkennen ook de wonden die we als journalisten dragen, zodat we getuige kunnen zijn voor de slachtoffers, voor het land, voor de volgende generaties Filippino's (ongeacht of hun voorouders nu Duterte en zijn drugsoorlog steunen of tegen zijn).  

Mocht het ICC besluiten om de zaak tegen Duterte voor de rechter te brengen, dan zal dit tijd kosten — jaren; zeker jaren. En Rappler en zijn journalisten zullen het tot het einde volgen. Wil je deze verbintenis met ons aangaan? Je kunt ons werk steunen door te doneren aan Rapplers onderzoeksfonds of door lid te worden van ons lidmaatschapsprogramma, Rappler+.

AANBEVOLEN VERHALEN

• Duterte's ICC pre-trial: Wat vervolging, slachtoffers, verdediging zeggen over de drugsoorlog
• 'Minaliit ang aming pagkatao': Slachtoffers zeggen dat Duterte's verdediging hun trauma kleineerde 
• De verraderlijke weg naar Den Haag voor de slachtoffers, hun advocaten en voorstanders
• Vrijwilligers bundelen krachten om slachtoffers van drugsoorlog bij ICC te beschermen
• Binnen het pro-Duterte draaiboek: Een jaar van desinformatie versus ICC-zaak
• Fact Check wRap: Leugens over Duterte's zaak bij het ICC

– Rappler.com